makala sahili

LoGo

Mitishamba katika kudhibiti maradhi/magonjwa na visumbufu

Alphonse S. Mahuyemba


Natural remedies in controlling livestock diseases
Matumizi ya dawa za mitishamba kutibia binadamu na mifugo yamezoeleka, bali matumizi ya mimea kutibu mimea mingine bado hayajaenea sana. Lakini ni sharti ikumbukwe ya kuwa kila udhibiti wa maradhi na visumbufu unapofanyika kuna kinachouawa: Kwa hiyo ni wazi kwamba sumu katika viwango maalumu hutumika ili kuua kisichohitajika na kuhuisha kinachohitajika. Dhana hii ni wasia mkuu katika kufuata kwa usahihi vipimo vya dawa na sumu zitumikazo katika tiba na kudhibiti wadudu waharibifu.

Dawa na sumu nyingi zitengenezwazo viwandani zina manufaa na madhara yajulikanayo. Kwa upande mwingine; dawa na sumu za kutokana na mitishamba hazijafanyiwa utafiti wa kina hadi sasa. Ukweli huu unaashiria ya kuwa chunguzi mbalimbali zinahitajika katika matayarisho na matumizi ya dawa na sumu za wadudu waharibifu zitokanazo na mitishamba.

Yaelekea kujitokeza ya kwamba dawa na sumu za mitishamba zitaendelea kukubalika katika kilimo kitumiacho teknolojia hai. Dawa na sumu hizo huisha mapema katika mazingira zinamotumiwa. Kinyume chake kemikali za viwandani zitokanazo na kusanidi au kusubu kwa kemikali nyenzie haziishi upesi kwenye mazingira. Kwa kutochakaa na kusambaana upesi kwa kemikali za kusubu (synthetic) uwezo wake wa kuua huendelea na huua baadhi ya vidubini vya kuozesha kwa muda mrefu katika mazingira husika. Sumu za kemikali hizo kwa kudumu kurefu kwenye mazingira, baadaye hutoa mchango wake kwenye uchafuzi wa mazingira.

Pamoja na ukweli ulio hapo juu, dawa na sumu za mitishamba zisikubalike kiholela bila dukuduku! Dawa na sumu hizo hufanya kazi zake kutokana na uwezo wake wa kuua kisichohitajika na kuhuisha kinachotakiwa kiishi. Bila kipimo sahihi hasa katika kuzidisha dawa na sumu za mitishamba zinao uwezo wa kuua kilichokusudiwa na kisichokusudiwa!

Mtayarishaji na mtumiaji wa sumu za kuulia wadudu zitokanazo na mimea sharti awe mwangalifu. Sumu na hata dawa za mitishamba sharti zitunzwe mbali na watoto na wanyama wafugwao. Mtayarishaji na mtumiaji sumu za mitishamba ni lazima ajikinge asidhurike; aujali mwelekeo wa upepo na kutumia mipira ya mikononi (kusetiri viganja na vidole) na baadaye kuvua nguo alizovaa wakati wa kuwa na sumu hizo. Nguo zilizotumika wakati huo zifuliwe kwa maji mengi naye mtumiaji aoge kwa maji na sabuni kabla ya kushika wala kula chochote.

Baada ya kupatiwa ya tahadhari yaliyo kwenye utangulizi huu, sasa inafuata orodha ya baadhi ya mitishamba itumikayo katika kudhibiti maradhi na wadudu waharibifu kwa mazao ya mkulima na mfugaji.
- Alphonse Shija MAHUYEMBA

Soma zaidi hapa (kitabu) Mitishamba ya kutibia mimea na mifugo

Waionaje makala hii (Maoni)
Sahili__ni rahisi na inaeleweka
Tata__ ni ngumu kueleweka
Nzuri__inafaa kwa ajili ya wanadamu
Maoni kwa ufupi

Taarifa zilizo katika mtandao huu hazilengi kuwa mbadala wa taarifa rasmi kutoka katika vyombo vyenye mamlaka kama, daktari au mtoa huduma ya afya. Au sekta yoyote rasmi. Taarifa na habari hizi ni kwa ajili ya ujuzi tu.